برای آغاز یک روند بزرگ در صنعت، همیشه به نوعی جسارت و نوآوری نیاز است، کاری که مدیاتک (MediaTek) با معرفی تراشه Dimensity 9300 در نوامبر ۲۰۲۳ انجام داد؛ زمانی که تصمیم گرفت هستههای کممصرف یا «Efficiency Cores» را بهطور کامل کنار بگذارد.
اکنون، پس از گذشت دو سال، تراشه Dimensity 9500 در برخی زمینهها همتراز با Snapdragon 8 Elite Gen 5 کوالکام و در سایر بخشها اندکی پایینتر از آن عمل میکند؛ موضوعی که نشان میدهد حذف هستههای کممصرف نه تنها اشتباه نبوده، بلکه تصمیمی هوشمندانه بوده است، درسی که میتوانست برای Exynos 2600 سامسونگ بسیار ارزشمند باشد.
تراشه Snapdragon 8 Gen 3 که در اکتبر ۲۰۲۳ معرفی شد، آخرین تراشه پرچمدار کوالکام بود که هنوز از هستههای کممصرف استفاده میکرد. ساختار پردازنده آن به شکل زیر بود:
- ۱ هسته ARM Cortex-X4
- ۳ هسته ARM Cortex-A720
- ۲ هسته ARM Cortex-A720
- ۲ هسته ARM Cortex-A520 (کممصرف)
اما Snapdragon 8 Elite (Gen 4) که در سال ۲۰۲۴ معرفی شد، دیگر هیچ هسته کممصرفی نداشت و از ترکیب زیر استفاده میکرد:
- ۲ هسته پرقدرت Oryon (Phoenix L)
- ۶ هسته با توان متوسط Oryon (Phoenix M)
به این ترتیب، مدیاتک — که زمانی در دنیای تراشهها چندان جدی گرفته نمیشد، در کنار سامسونگ با جسارت تمام معماری خود را در سال ۲۰۲۳ بازطراحی کرد، و در نتیجه، یکی از بزرگترین بازیگران صنعت (کوالکام) نیز از آن الگو گرفت. این تغییر را میتوان یکی از تحولات مهم صنعت نیمههادیها دانست.
کوالکام در سال ۲۰۲۴ اعلام کرده بود که هستههای Oryon در تراشه Snapdragon 8 Elite، با فرکانس بالاتر خود، قادرند وظایف سبک را تقریباً با همان بهرهوری هستههای کوچک ARM انجام دهند؛ به همین دلیل، عملاً نیازی به وجود هستههای کممصرف باقی نمیماند.
البته عملکرد کلی یک تراشه تنها به نوع هستهها محدود نمیشود، اما واقعیت غیرقابل انکار این است که تراشههای Dimensity مدیاتک از سال ۲۰۲۳ به شکل قابل توجهی رقابتیتر شدهاند.
در میان آنها، هیچ تراشهای بهاندازه Dimensity 9500 رقابتی نیست. این تراشه دارای پردازندهای ۸ هستهای با ترکیب زیر است:
- ۱ هسته ARM C1-Ultra با فرکانس ۴.۲۱ گیگاهرتز و کش L2 به اندازه ۲ مگابایت
- ۳ هسته ARM C1-Premium با فرکانس ۳.۵۰ گیگاهرتز و کش L2 به اندازه ۱ مگابایت
- ۴ هسته ARM C1-Pro با فرکانس ۲.۷۰ گیگاهرتز
عملکرد Dimensity 9500 گویای قدرت آن است؛ این تراشه توانسته در آزمون AnTuTu 10 امتیازی بالاتر از Snapdragon 8 Elite Gen 5 کسب کند و در آزمون Geekbench 6 نیز بسیار نزدیک به آن ظاهر شود.
سامسونگ تراشه Exynos 2500 را در ژوئن ۲۰۲۵ معرفی کرد، در حالیکه مدیاتک Dimensity 9500 را در سپتامبر همان سال عرضه نمود. با این حال، اختلاف عملکرد میان این دو چنان زیاد است که گویی بین آنها یک سال فاصله زمانی وجود دارد.
Exynos 2500 نهتنها با استفاده از هستههای کممصرف منابع CPU را هدر میدهد، بلکه با مشکلات بازده تولید و پایداری حرارتی نیز مواجه است.
به نظر میرسد سامسونگ هنوز از نوعی «ترس از حرارت» یا Pyrophobia رنج میبرد؛ چرا که تراشههای Exynos سالها بهدلیل داغ شدن بیش از حد معروف بودند. شاید تصمیمگیرندگان سامسونگ هنوز تصور میکنند وجود هستههای کممصرف برای جلوگیری از گرمای بیش از حد الزامی است.
اما طبق شواهد اخیر، فناوری ۲ نانومتری GAA سامسونگ از نظر بهرهوری انرژی بسیار پیشرفتهتر است. گزارشی که امروز منتشر شد نشان میدهد تراشه Exynos 2600 اکنون با بازده تولید پایدار، بهرهوری و کنترل حرارتی حدود ۳۰ درصد بهتر نسبت به قبل، و واحد پردازش عصبی (NPU) قدرتمندتر برای عملکرد بهتر در هوش مصنوعی روبهرو است.
همچنین بر اساس اطلاعات فاششده از منبعی معتبر، تراشه Exynos 2600 در تست Geekbench 6 امتیاز ۳۴۵۵ در حالت تکهستهای و ۱۱۶۲۱ در حالت چندهستهای کسب کرده است؛ یعنی در عملکرد تکهستهای تقریباً برابر با Dimensity 9500 و در چندهستهای بسیار قویتر از آن ظاهر شده است.
فقط تصور کنید اگر مهندسان سامسونگ هستههای کممصرف را حذف میکردند، عملکرد Exynos 2600 تا چه حد میتوانست بهتر باشد! شاید سامسونگ بخواهد با Exynos 2700 ما را شگفتزده کند.
🔑 نکات کلیدی:
- سامسونگ تا زمانی که از هستههای کممصرف دست نکشد، نمیتواند در برابر تراشههای پرچمدار کوالکام رقابت واقعی داشته باشد.
- با توجه به بهرهوری بالای فرآیند ۲ نانومتری GAA، بهتر است سامسونگ به جای نگرانی درباره پایداری حرارتی، بر افزایش حداکثری عملکرد هستهها تمرکز کند.
- عملکرد پایینتر تراشههای Exynos برای سامسونگ هزینه سنگینی دارد؛ طبق برآوردهای اخیر، این شرکت باید حدود ۴ میلیارد دلار برای خرید تراشههای Snapdragon 8 Elite Gen 5 مورد نیاز برای Galaxy S26 Ultra بپردازد.
