اینکه شرکت اپل بهواسطه اندازه عظیم خود، نفوذ بالا در زنجیره تأمین و بهرهمندی از صرفهجویی ناشی از مقیاس تولید (Economies of Scale) بتواند قیمت نسبتاً مناسبی برای باتریهای آیفون مذاکره و تأمین کند، در دنیای امروز برای بسیاری از افراد موضوعی عجیب یا شگفتانگیز نیست.
اپل سالهاست که بهعنوان یکی از قدرتمندترین بازیگران صنعت فناوری شناخته میشود و توانایی آن در کاهش هزینههای تأمین قطعات از طریق سفارشهای بسیار بزرگ، امری کاملاً شناختهشده است. با این حال، آنچه واقعاً میتواند توجهها را جلب کند و حتی موجب تعجب یا انتقاد شود، حاشیه سود فوقالعاده بالای اپل در زمینه تعویض باتری آیفونها است؛ موضوعی که در این گزارش بهطور خاص مورد توجه قرار گرفته است.
در پستی که اخیراً در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) منتشر شده، یک افشاگر با نام Schrödinger در حال بحث درباره معایب باتریهای سیلیکون-کربن بوده است. در خلال این بحث، او یک اطلاعات بسیار قابلتوجه و ارزشمند را نیز مطرح کرده است. به گفته او، باتری ۵٬۰۸۸ میلیآمپرساعتی که نیروی مورد نیاز گوشی آیفون ۱۷ پرو مکس را تأمین میکند، تنها ۱۲ دلار برای اپل هزینه دارد. در مقابل، یک باتری ۶٬۰۰۰ میلیآمپرساعتی از نوع سیلیکون-کربن معمولاً قیمتی در حدود ۱۸ دلار دارد، با این تفاوت که این نوع باتری در قالب فیزیکی بسیار کوچکتری نسبت به باتریهای لیتیوم-یونی سنتی عرضه میشود.
اگرچه در این متن قرار نیست به بررسی مزایا و معایب باتریهای سیلیکون-کربن پرداخته شود، اما همین برآوردهای قیمتی، در صورت صحت، تصویری واقعاً شگفتانگیز و حتی تکاندهنده از حاشیه سود اپل در زمینه تعویض باتری ترسیم میکنند. اختلاف میان هزینه واقعی تولید یا تأمین باتری و مبلغی که اپل از مصرفکننده نهایی دریافت میکند، بهقدری زیاد است که میتواند سوالات جدی درباره سیاستهای قیمتگذاری این شرکت ایجاد کند.
در اواخر ماه اکتبر سال ۲۰۲۵، اپل بهصورت رسمی قیمت قطعات یدکی سری iPhone 17 را منتشر کرد. این قیمتها مربوط به فروش قطعات از طریق فروشگاه رسمی Self-Service Repair Store اپل هستند؛ فروشگاهی که به کاربران اجازه میدهد قطعات اصلی را مستقیماً از خود اپل خریداری کرده و در صورت داشتن دانش فنی، تعمیرات را بهصورت شخصی انجام دهند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، قطعات جایگزین برای آیفون ۱۷ پرو و آیفون ۱۷ پرو مکس با قیمتهای زیر عرضه میشوند:
باتری: ۱۱۹ دلار
شیشه پشتی (Back Glass): ۱۵۹ دلار
دوربین جلویی: ۱۹۹ دلار
بدنه کامل همراه با باتری: ۲۹۹ دلار
نمایشگر iPhone 17 Pro: ۳۲۹ دلار
نمایشگر iPhone 17 Pro Max: ۳۷۹ دلار
در میان این قطعات، قیمت باتری بیش از همه جلب توجه میکند. اگر فرض کنیم برآورد Schrödinger درباره هزینه ۱۲ دلاری باتری آیفون ۱۷ پرو مکس درست باشد، در این صورت اپل با دریافت ۱۱۹ دلار برای تعویض باتری، چیزی حدود ۱۰۰ دلار سود خالص از هر تعویض باتری به دست میآورد. این رقم معادل حدود ۸۹ درصد حاشیه سود برای هر باتری است؛ عددی که حتی در مقایسه با استانداردهای صنعت فناوری نیز بسیار بالا و غیرمعمول به نظر میرسد.
حتی اگر در نظر بگیریم که تعویض باتری نسبت به تولید انبوه گوشیها از صرفهجویی مقیاس کمتری برخوردار است و هزینههای لجستیک، انبارداری، پشتیبانی و خدمات پس از فروش نیز به آن اضافه میشود، باز هم این سطح از حاشیه سود را میتوان بسیار اغراقآمیز دانست. بههمین دلیل، برخی تحلیلگران و کاربران معتقدند که چنین قیمتگذاریای میتواند مصداق یک گرانفروشی آشکار یا حتی سوءاستفاده از وفاداری مشتریان باشد.
با این حال، ماجرا تنها یک روی سکه ندارد. از جنبه مثبت، گوشی آیفون ۱۷ پرو مکس اخیراً توانسته است در آزمایشهای گسترده عمر باتری که توسط وبسایت معتبر CNET انجام شده، عنوان بهترین عملکرد باتری را به دست آورد. در این تستها، در مجموع ۳۵ گوشی هوشمند مختلف از برندهای گوناگون مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند و آیفون ۱۷ پرو مکس توانست در میان همه آنها رتبه نخست را کسب کند.
نکته جالبتر این است که در همین آزمایشها، iPhone 17 پایه و گوشی OnePlus 15 بهطور مشترک در رتبه دوم قرار گرفتند. این نتیجه از آن جهت شگفتانگیز است که باتری iPhone 17 پایه از نظر ظرفیت، ۴۹٫۴ درصد کوچکتر از باتری بهکاررفته در OnePlus 15 است. با این حال، عملکرد تقریباً برابر این دو گوشی در تستهای عمر باتری، نشاندهنده بهینهسازیهای بسیار قوی اپل در سطح سیستمعامل و مدیریت انرژی است.
این موضوع بار دیگر تأکید میکند که اپل صرفاً به ظرفیت اسمی باتری تکیه نمیکند، بلکه از طریق هماهنگی عمیق میان سختافزار و نرمافزار، مصرف انرژی را بهصورت هوشمندانه مدیریت میکند. به همین دلیل، حتی باتریهای کوچکتر در آیفونها نیز میتوانند عملکردی قابلرقابت یا حتی بهتر از باتریهای بزرگتر در گوشیهای اندرویدی داشته باشند.
در نهایت، میتوان اینگونه استدلال کرد که اگرچه اپل در زمینه فروش و تعویض باتری آیفونها حاشیه سود بسیار بالایی دریافت میکند، اما در عوض، کاربران نیز از عمر باتری عالی، عملکرد پایدار و بهینهسازی نرمافزاری کمنظیر بهرهمند میشوند. به بیان دیگر، برخی ممکن است معتقد باشند که مصرفکنندگان همچنان «ارزش در برابر قیمت» یا همان Bang for the Buck را دریافت میکنند، حتی اگر اپل بابت باتریهای آیفون، قیمتهایی بسیار بالاتر از هزینه واقعی تولید مطالبه کند.
با این نگاه، بحث درباره قیمت باتریهای آیفون تنها به موضوع هزینه ختم نمیشود، بلکه به فلسفه کلی اپل در ارائه تجربه کاربری، کیفیت، طول عمر دستگاه و یکپارچگی نرمافزاری و سختافزاری نیز گره خورده است؛ فلسفهای که همچنان موافقان و مخالفان سرسخت خود را دارد.
